Kusząca Hybryda, czyli taniec XX i XXI wieku.

Pozostawiając w tle suche, techniczne definicje i zawarte w nich komponenty, taniec może być dziś przedstawiony bardzo szeroko, jako:

• wielowymiarowe, złożone zjawisko, będące rodzajem zmysłowego traktowania otoczenia, nowego doświadczania rzeczywistości.
• To kreowanie relacji i reakcji, poprzez obserwacje, doznania emocjonalne, przełożenie myśli na ruch, lub podążanie za wewnętrznym rytmem.

Postrzegając taniec jako sztukę można rzec, że stawia się go w opozycji do nauki i poszukiwań z nią związanych. Wiele osób myśli, że szczegółowa analiza, znajdowanie rozwiązań, logiczne scalanie drobnych elementów, ciągłe zadawanie nowych pytań, spojrzenie na świat przez pryzmat mózgu, wiedzy i eksperymentu-to cechy charakterystyczne nauk ścisłych.
Taniec, mimo długiej listy zmian i niespodzianek, które zaproponowali nam twórcy XX i XXI wieku, ciągle kojarzy się z emocjami, zmysłami, zakresami ciała, pięknem, sztuką…

Są jednak choreografowie, którzy stawiają zjawiska tańca i nauki obok siebie. Co więcej, pozwalają tym-z pozoru-odległym światom przenikać się wzajemnie. Wspaniałym artystą, który inspiracji do swoich ruchowych eksperymentów szuka między innymi w skomplikowanej rzeczywistości naukowej, jest Wayne McGregor.
Uważany za jednego z najbardziej nowatorskich choreografów tańca współczesnego, który w swoich złożonych spektaklach łączy taniec i sztuki wizualne z nauką oraz nowymi technologiami. Najcenniejszą cechą twórczości McGregor’a jest aktywna współpraca z zapraszanymi przez niego osobistościami ze świata filmu, muzyki, nauki, filozofii, biznesu. W nniejszej pracy chciałabym się jednak skupić na jego powiązaniach z nauką.

Przez lata swojej praktyki Wayne McGreogr pracował ze znanymi neurologami, kardiologami, eksperymentalnymi psychologami, by znaleźć powiązania i relacje między umysłem a ciałem, które mogą być ukazane w kreatywny sposób. Choreograf na pierwszym miejscu-jak sam przyznaje-stawia kreatywność. Nieustannie szuka w otaczającym nas świecie nowych, zaskakujących inspiracji, a zasady i zagadki funkcjonowania mózgu i ciała są swoistym tropem, za którym podąża od lat. Studio Wayne McGregor to prawdziwe laboratorium badań nad innowacjami.

Najświeższym pomysłem McGregora jest sięgnięcie aż do samego źródła informacji o człowieku-kodu DNA. We współpracy z naukowcami z Wellcome Trust Sanger Institute pracuje nad spektaklem zatytułowanym Autobiografia. Odrzucając tradycyjną, narracyjną opowieść o dotychczasowym życiu, uznając ją za nudną i frustrującą, McGregor traktuje ciało jako żywe archiwum. Artysta z pomocą sztucznej inteligencji oraz własnych genów, pragnie pokazać historię swej przeszłości, może nawet prawdopodobne scenariusze przyszłości…

McGregor tworzy show na podstawie całej sekwencji swojego DNA, poszukując możliwości przetransformowania tych informacji w inną formę, w tym przypadku-w ruch. Autobiografia składa swoisty hołd wielkiej osobistości świata tańca-Merce’owi Cunningham’owi, który był pierwszym artystą wykorzystującym oprogramowanie do kreowania nowych struktur choreograficznych.

W projekcie Wayna McGregor’a poszczególne części jego spektakli są wybierane i odświeżane na podstawie kodu genetycznego twórcy. Dopasowanie ruchu do fragmentu kodu jest zadaniem sztucznej inteligencji, która robi to w sposób losowy, dbając, by żaden element nie został wykorzystany dwa razy. Początek i koniec splatają się ze sobą i mieszają. Poza nawiązaniami do swoich dzieł tanecznych, McGregor wykorzystuje w pracy nad spektaklem bardzo osobiste historie, fotografie, rodzinne wspomnienia, poezję. Ogrom materiału genetycznego i możliwość jego transformacji sprawia, że choreograf mierzy się z prawie niewyczerpalnym źródłem inspiracji. Równocześnie, zarówno przed sobą jak i przed tancerzami, stawia bardzo trudne zadanie, pełne niespodzianek i wyzwań.

Wayne McGregor nieustannie poszukuje nowego terytorium dla swoich eksperymentów z ruchem. Niejednokrotnie sięgał do zaskakujących źródeł, coraz bardziej zacierając granicę oddzielającą sztukę od nauki. Słowa choreograf i badacz, w przypadku tej persony, idą ze sobą w parze, a efekty jego poszukiwań otwierają przed działaczami ze świata tańca kolejne drzwi. Na tle dynamicznych zmian zachodzących w zjawisku tańca w XX i XXI, twórczość McGregora jawi się jako niezwykle kusząca hybryda, której podziwianie łączy się nieodzownie z przyjemnością i fascynacją.